Status, truslar og kunnskap

Korleis står det til med verdsarven? Kva kan påverke verdiane, og kva kunnskap har vi?

Iucn gauge good concerns 0
IUCN sin statusrapport frå 2025 for Vestnorsk fjordlandskap konkluderer med at Vestnorsk fjordlandskap generelt er i god form, men at det er nokre grunnar til bekymringar - spesielt knytt til samla belastning (Figur henta frå IUCN sin statusrapport).

Forsking, overvaking, kartlegging og internasjonale vurderingar gir kunnskap om utviklinga i Vestnorsk fjordlandskap. Her finn du ein inngang til kunnskap om status for verdsarven, aktuelle truslar og påverknadsfaktorar, og forskings- og overvakingsaktivitet i området.

Status for verdsarven

Vestnorsk fjordlandskap vart skrive inn på UNESCO si verdsarvliste på grunn av dei eineståande naturverdiane i fjordlandskapet. Å ta vare på desse verdiane over tid krev kunnskap om både tilstanden i området og faktorar som kan påverke verdiane.

Tilstanden til verdsarven blir vurdert gjennom mellom anna internasjonal rapportering, forsking, kartlegging og overvaking.

Heritage Impact and Trend Assessment Table
Påverknadsfaktorar og trendar knytt til Vestnorsk fjordlandskap - illustrasjon basert på samandrag frå statusrapport til UNESCO godkjent i 2024.

Kva kan påverke verdsarvverdiane?

Verdsarvverdiane kan bli påverka av både langsiktige endringar og konkrete tiltak og aktivitetar. Forsking, overvaking og internasjonale vurderingar bidreg til å identifisere kva vi særleg må vere merksame på.

Her viser vi dei viktigaste dokumenterte truslane og påverknadsfaktorane for Vestnorsk fjordlandskap.

TemaKva følgjer vi med på?Kunnskapsgrunnlag
Klimaendringar og naturfareEndringar som kan påverke landskap, naturmiljø og tryggleikForsking · Overvaking · Rapportar
Ferdsel og besøkspressPåverknad frå ferdsel, turisme og aktivitet i sårbare områdeForsking · Besøksdata · Rapportar
Utbygging og arealbrukTiltak som kan påverke landskap, naturverdiar og visuelle kvalitetarPlanar · Utgreiingar · Rapportar
Kulturlandskap i endringAttgroing, landbruksdrift og endringar i kulturlandskapetKartlegging · Forsking · Overvaking
Forureining og utsleppPåverknad på luft, vatn og naturmiljøMålingar · Overvaking · Forsking
NaturmangfaldEndringar i artar, naturtypar og økosystemKartlegging · Overvaking · Forsking

Forsking og overvaking

Finn kunnskap

Kvar finn eg dokumentasjonen? 

Denne forvaltningsplattforma er nettopp laga for å hjelpe forvaltning og alle andre å finne fram til naudsynt dokumentasjon for å ta vare på verdsarvverdiane også i framtida. 

Her finn du i tillegg 


→ Kunnskapsdatabase | Publikasjonar | Innsikt.

Sida samlar forsking, dokumentasjon og formidling, og gir tilgang til oppdatert informasjon om verdsarvområdet.

Database for verdsarvkunnskap

Vestnorsk fjordlandskap kunnskapsdatabase gir oversikt over kunnskap om verdsarvverdiane basert på kartlegging, forsking og dokumentasjon. Arbeidet med databasen starta i 2026, og innhaldet blir oppdatert fortløpande etter kvart som ny kunnskap blir tilgjengeleg.

Statusrapport frå IUCN

I 2025 utarbeidde IUCN, UNESCO sitt rådgjevande organ for naturverdsarv, ein  statusrapportfor Vestnorsk fjordlandskap. Rapporten gir ei fagleg vurdering av tilstanden i verdsarvområdet og peikar på sentrale utfordringar og moglegheiter for vidare forvaltning.

Innsikt

Innsiktinneheld populærvitskaplege artiklar og faglege samandrag som gjer kunnskapen om verdsarvverdiane meir tilgjengeleg. Her kan du lære meir om natur, kultur, landskap og andre tema som er viktige for å forstå og ta vare på verdsarvområdet.